🗣️ Jak opanować angielskie czasowniki nieregularne?
W języku angielskim istnieją dwa główne typy czasowników: regularne i nieregularne. Ich znajomość jest podstawą do poprawnego konstruowania zdań we wszystkich czasach, co jest niezbędne na poziomie STANAG 1, zarówno w zadaniach pisemnych, jak i ustnych.
Czasowniki regularne tworzą formę przeszłą oraz imiesłów bierny (Past Participle) poprzez dodanie końcówki -ed. Nieregularne natomiast rządzą się własnymi prawami – każda forma bywa inna i trzeba ją zapamiętać osobno. Każdy czasownik nieregularny posiada:
- formę podstawową (bezokolicznik),
- formę Past Simple (druga forma),
- formę Past Participle (trzecia forma, używana m.in. w czasach Perfect i stronie biernej).
W większości podręczników do angielskiego znajdziesz na końcu tabelę czasowników nieregularnych. Jest ich ponad 200, co dla wielu uczących się brzmi jak koszmar. W praktyce jednak dobra metoda nauki pozwala szybko je opanować.
Formy czasowników w angielskim
Każdy czasownik może występować w pięciu głównych formach:
-
Forma podstawowa / bezokolicznik
Używana m.in. w czasie Present Simple (oprócz 3. os. l. poj.) oraz w trybie rozkazującym. Często występuje ze słówkiem to. -
Forma z końcówką -s lub -es
Dotyczy trzeciej osoby liczby pojedynczej w czasie teraźniejszym (Present Simple) -
Forma z końcówką -ing
Tworzy imiesłów czasu teraźniejszego (gerund), używany w czasach Continuous, wskazując na trwającą czynność. -
Forma Past Simple
Dla czasowników regularnych – z końcówką -ed. Dla nieregularnych – odmienna, unikalna „druga forma” (np. go → went). -
Forma Past Participle
Dla regularnych – końcówka -ed. Dla nieregularnych – trzecia forma z tabeli (np. gone, seen).
Czasowniki nieregularne – odmiana
Czasowniki nieregularne nie podlegają żadnym stałym regułom. Trzeba nauczyć się ich „na pamięć”. Przykłady:
- go – went – gone (iść),
- see – saw – seen (widzieć).
Można je jednak pogrupować:
- Jedna forma w każdej odmianie: cut – cut – cut, put – put – put. Najprostsze do nauki.
- Jedna zmiana w stosunku do bezokolicznika: meet – met – met, buy – bought – bought. Do zapamiętania jest tylko nowa forma.
- Trzy różne formy: begin – began – begun, sing – sang – sung. Najtrudniejsze, ale przy dobrej strategii do opanowania.
| Czasownik | Tłumaczenie | II forma (Past Simple) | III forma (Past Participle) | Gdzie używamy? |
|---|---|---|---|---|
| cost | kosztować | cost | cost | koszt czegoś w przeszłości, w Perfect i Passive |
| cut | ciąć, kroić | cut | cut | np. She cut the paper |
| hit | uderzać | hit | hit | np. He hit the ball |
| hurt | ranić | hurt | hurt | np. My leg hurt yesterday |
| let | pozwalać | let | let | np. She let him go |
| put | umieszczać | put | put | np. I put it on the table |
| set | stawiać | set | set | np. They set the rules |
| shut | zamykać | shut | shut | np. She shut the door |
| Czasownik | Tłumaczenie | II forma (Past Simple) | III forma (Past Participle) | Gdzie używamy? |
|---|---|---|---|---|
| bring | przynosić | brought | brought | Past: He brought food. Perfect: He has brought food. |
| catch | łapać | caught | caught | np. She caught the ball |
| fight | walczyć | fought | fought | np. They fought bravely |
| think | myśleć | thought | thought | np. I thought about it |
| pay | płacić | paid | paid | np. She paid the bill |
| say | mówić | said | said | np. He said hello |
| lay | położyć | laid | laid | np. She laid the book down |
| deal | radzić sobie | dealt | dealt | np. He dealt with it |
| dream | marzyć | dreamt | dreamt | np. I dreamt last night |
| feel | czuć | felt | felt | np. She felt tired |
| keep | trzymać | kept | kept | np. He kept the promise |
| learn | uczyć się | learnt | learnt | np. She has learnt English |
| lend | pożyczać | lent | lent | np. I lent him money |
| mean | mieć na myśli | meant | meant | np. She meant well |
| smell | wąchać | smelt | smelt | np. It smelt nice |
| dig | kopać | dug | dug | np. He dug a hole |
| feed | karmić | fed | fed | np. She fed the dog |
| lead | prowadzić | led | led | np. He led the team |
| get | otrzymywać | got | got | np. She got a gift |
| hang | wieszać | hung | hung | np. He hung the picture |
| have | mieć | had | had | np. I had a car |
| hear | słyszeć | heard | heard | np. She heard a noise |
| hold | trzymać | held | held | np. He held her hand |
| leave | zostawiać | left | left | np. She left early |
| light | świecić | lit | lit | np. They lit a fire |
| lose | tracić | lost | lost | np. He lost the game |
| make | robić | made | made | np. She made a cake |
| meet | spotykać | met | met | np. I met him yesterday |
| sell | sprzedawać | sold | sold | np. She sold her house |
| tell | powiedzieć | told | told | np. He told the truth |
| shine | błyszczeć | shone | shone | np. The sun shone |
| understand | rozumieć | understood | understood | np. I understood it |
| win | wygrywać | won | won | np. She won the race |
| Czasownik | Tłumaczenie | II forma (Past Simple) | III forma (Past Participle) | Gdzie używamy? |
|---|---|---|---|---|
| be | być | was/were | been | Past: I was there. Perfect: I have been there. |
| bite | gryźć | bit | bitten | np. The dog bit him |
| blow | dmuchać | blew | blown | np. The wind blew |
| choose | wybierać | chose | chosen | np. She chose wisely |
| do | robić | did | done | np. He did his job |
| draw | rysować | drew | drawn | np. She drew a picture |
| drive | prowadzić | drove | driven | np. He drove a car |
| eat | jeść | ate | eaten | np. She ate lunch |
| fall | spadać | fell | fallen | np. He fell down |
| fly | latać | flew | flown | np. The bird flew away |
| forbid | zabraniać | forbade | forbidden | np. He forbade it |
| give | dawać | gave | given | np. She gave me a gift |
| go | iść | went | gone | np. I went home / I have gone there |
| grow | rosnąć | grew | grown | np. The plant grew |
| hide | chować | hid | hidden | np. He hid the key |
| know | wiedzieć | knew | known | np. I knew him |
| lie | kłamać | lay | lain | np. He lay on the bed |
| ride | jeździć | rode | ridden | np. She rode a bike |
| ring | dzwonić | rang | rung | np. The bell rang |
| sew | szyć | sewed | sewn | np. She sewed a dress |
| shake | potrząsać | shook | shaken | np. He shook his head |
| show | pokazywać | showed | shown | np. She showed the way |
| sing | śpiewać | sang | sung | np. She sang a song |
| steal | kraść | stole | stolen | np. He stole money |
| swim | pływać | swam | swum | np. He swam fast |
| take | brać | took | taken | np. She took my book |
| throw | rzucać | threw | thrown | np. He threw the ball |
| wake | budzić | woke | woken | np. She woke up |
| wear | nosić (być ubranym) | wore | worn | np. She wore a dress |
| write | pisać | wrote | written | np. He wrote a letter |
